Belgijska organizacja Netwerk Bewust Verbruiken (NBW) opracowała raport porównujący te oznaczenia. Polecamy lekturę zainteresowanym wnikliwą analizą, poniżej zaś przedstawiamy skrót informacji zawartych w dokumencie.

 

Każde z tych trzech oznaczeń ma inną historię, co przekłada się na inne podejście do certyfikacji. Fairtrade jest zorientowany na wzmocnienie pozycji drobnych producentów, tak aby sami mogli kierować rozwojem swojego gospodarstwa. Rainforest Alliance powstał jako odpowiedź na potrzebę ochrony lasów deszczowych i różnorodności biologicznej. UTZ CERTIFIED wyrosło z troski o to, aby wysokiej jakości produkty były wytwarzane w zrównoważony sposób. Stąd też różne systemy kierują się do różnych podmiotów: system Fairtrade skierowany jest do małych producentów, podczas gdy UTZ CERTIFIED głównie do plantacji. Rainforest Alliance koncentruje się raczej na obszarach, których przyroda jest zagrożona, a nie na grupach społecznych. Można zauważyć, że Fairtrade przyjmuje punkt widzenia producenta, Rainforest Alliance patrzy na relację między producentem i środowiskiem, a UTZ CERTIFIED poświęca najwięcej uwagi samemu produktowi. W tym kontekście nie dziwi, że tylko UTZ CERTIFIED ma kryteria jakości dla końcowych produktów. Podobnie nie jest niespodzianką, że Rainforest Alliance przoduje pod kątem kwestii środowiskowych – za nim plasuje się Fairtrade, natomiast UTZ CERTIFIED jest mniej restrykcyjny w tej dziedzinie.

 

Wszystkie oznaczenia zdobyły wysokie oceny jeśli chodzi o kryteria społeczne i nie ma tu między nimi wielkich różnic. Na tle innych oznaczeń Fairtrade wyróżnia się tym, że wymaga przestrzegania prawa w zakresie ubezpieczeń społecznych, jak również ma dodatkowe kryteria dotyczące urlopów chorobowych. Ani UTZ CERTIFIED ani Fairtrade nie regulują jednak kwestii zwykłych urlopów. Warto zaznaczyć, iż tylko Rainforest Alliance ma zapisy mówiące o prawie do ziemi.

 

Największe różnice ujawniają się w kryteriach ekonomicznych. W tej dziedzinie Fairtrade wygląda zdecydowanie lepiej od pozostałych. Fairtrade jest jedynym certyfikatem, który zapewnia cenę minimalną określoną tak, aby całkowicie pokryła koszt zrównoważonej produkcji. Dodatkowo na żądanie producenci mogą otrzymać 60% przedpłaty. Ustanowiona jest także premia Fairtrade, którą producenci mogą inwestować w rozwój swojej społeczności. W schemacie UTZ CERTIFIED rolnicy mogą negocjować własną premię, ale nie jest ona ustalona. W Rainforest Alliance nie ma ani ustalonej premii, ani ustalonej ceny minimalnej. Przy tym Fairtrade narzuca także producentom kryterium założenia funkcjonującej spółdzielni, podczas gdy inne schematy nie mają takiego kryterium. W systemie Fairtrade spełnienie wszystkich tych kryteriów jest obowiązkowe (początkowych od razu, niektórych zaś po upływie określonego czasu). UTZ CERTIFIED także posiada oprócz kryteriów obowiązkowych kryteria postępu, które muszą być spełnione w przeciągu od 1 do 4 lat. Natomiast w systemie Rainforest Alliance nie wszystkie kryteria są obowiązkowe – wystarczy spełnienie 80% wszystkich kryteriów aby otrzymać oznaczenie.

 

Fairtrade jest jedynym oznaczeniem, które wymaga aby produkty konsumencie takie jak np. kawa były w 100% z certyfikowanego surowca aby nosić oznaczenie (bardziej skomplikowane reguły dotyczą produktów o złożonym składzie). Dla UTZ CERTIFIED i Rainforest Alliance wystarczy 90% certyfikowanego surowca. Właściwie Rainforest Allance dopuszcza umieszczenie oznaczenia nawet na produktach które składają się w 30% z certyfikowanego surowca, pod warunkiem fakt ten jest opisany na opakowaniu.

 

Jeśli chodzi o procedury certyfikacji, nie ma większych różnic między oznaczeniami. Wszystkie systemy starają się działać w zgodzie z międzynarodowymi standardami.tak dalece,jak to możliwe. Jeśli chodzi o przeprowadzanie kontroli, UTZ CERTIFIED współpracuje z zupełnie niepowiązanymi niezależnymi instytucjami, podczas gdy systemy Fairtrade i Rainforest Alliance opierają się na niezależnych instytucjach które oddzieliły się niegdyś od nich samych. Instytucje prowadzące kontrole standardów UTZ CERTIFIED oraz Fairtrade, lecz nie Rainforest Alliance, mają certyfikat ISO65. ISO65 zapewnia niezależność i jakość usług instytucji kontrolnych.

 

Wnioski? Wszystkie trzy oznaczenia “zrównoważonej kawy” spełniają (na papierze) rygorystyczne standardy w zakresie przejrzystości, jakości kontroli i możliwości prześledzenia łańcucha produkcji. Mimo że wszystkie trzy maja odpowiednie standardy dotyczące warunków pracy, w innych dziedzinach kładą nacisk na różne kwestie: UTZ CERTIFIED na monitorowanie jakości, Rainforest Alliance, na ochronę przyrody, Fairtarde na sytuację producentów.