Dziêki nowym standardom Fairtrade oraz Fairmined (tzn. wydobyty w uczciwy sposób) dla produktów ze z³ota, drobni wydobywcy z³ota otrzymaj± godziwe warunki handlowe, a producenci z³otych produktów (w tym bi¿uterii) bêd± mogli wyst±piæ o certyfikat potwierdzaj±cy ich wysok± warto¶æ etyczn±. Certyfikowane produkty bêd± oznaczone zarówno logo Fairtrade, jak i Fairmined, co podkre¶li ¶cis³± wspó³pracê obu systemów certyfikacyjnych.
Produkty ze z³ota posiadaj±ce certyfikaty Fairtrade i Fairmined pojawi± siê najpierw w Wielkiej Brytanii, a nastêpnie bêd± wprowadzane w kolejnych krajach. D³ugoterminowym celem jest osi±gniêcie 5 proc. udzia³u w rynku z³otej bi¿uterii w ci±gu 15 lat (co bêdzie oznacza³o 15 ton z³ota certyfikowanego w ramach Fairtrade i Fairmined rocznie). Harriet Lamb, dyrektor brytyjskiej Fairtrade Foundation podkre¶la du¿e znaczenie rozszerzenia certyfikacji Fairtrade o produkty ze z³ota:
Dziêki tej inicjatywie firmy oraz konsumenci bêd± mieli szansê przyczyniæ siê do rzeczywistej poprawy warunków ¿ycia osób zajmuj±cych siê wydobyciem z³ota. Wprowadzenie standardów Fairtrade oraz Fairmined jest prawdziw± desk± ratunku dla spo³eczno¶ci, których los jest ca³kowicie zale¿ny od wahañ cen na niestabilnym rynku z³ota, szczególnie wtedy, gdy nie mog± one polegaæ na dochodach z rolnictwa czy innych ¼róde³.
Wielu drobnych wydobywców z³ota jest wykorzystywanych przez po¶redników, którzy p³ac± im ceny poni¿ej warto¶ci rynkowej oraz oszukuj± przy wa¿eniu z³ota oraz okre¶laniu jego czysto¶ci. Cz³onkowie spo³eczno¶ci zajmuj±cych siê wydobyciem z³ota czêsto nie maj± dostêpu do podstawowego zaplecza sanitarnego, czystej wody pitnej, edukacji czy opieki medycznej, a ich sytuacja finansowa jest bardzo niestabilna. Standardy Fairtrade oraz Fairmined dla produktów ze z³ota stanowi± wiêc wa¿ne narzêdzie rozwoju spo³eczno- gospodarczego i bêd± uzupe³nieniem innych dzia³añ rozwojowych – dodaje Lamb.
Sprzeda¿ produktów z logo Fairtrade z roku na rok ro¶nie. Harriet Lamb wierzy, ¿e Brytyjczycy równie entuzjastycznie przyjm± pojawienie siê na rynku certyfikowanej bi¿uterii.
Prowadzone przez nas badania pokazuj±, ¿e zdaniem klientów bi¿uteria kupiona na specjaln± okazjê mia³by wiêksz± warto¶æ oraz znaczenie, gdyby na jej opakowaniu znalaz³o siê logo Fairtrade oraz Fairmined. Konsumenci przyznaj±, ¿e znak certyfikacyjny na produkcie by³by gwarancj±, zarówno dla osoby daj±cej, jak i otrzymuj±cej bi¿uteriê, ¿e wydobywcy z³ota otrzymali godziwe warunki handlowe – mówi Lamb.
Drobni wydobywcy dostarczaj± na rynek 15 proc. ¶wiatowej poda¿y z³ota, stanowi±c jednocze¶nie 90 proc. osób pracuj±cych w przemy¶le wydobycia tego kruszcu. Wprowadzenie certyfikacji Fairtrade oraz Fairmined umo¿liwi polepszenie ekonomicznych i spo³ecznych warunków ¿ycia tych osób oraz sprawi, ¿e z³oto bêdzie wydobywane w sposób mniej szkodliwy dla ¶rodowiska naturalnego.
Wed³ug przedstawicieli systemu certyfikacji Faitrade, wydobyciem z³ota na drobn± skalê zajmuje siê, bezpo¶rednio lub po¶rednio, ponad 10 milionów osób na ¶wiecie. Wielu drobnych wydobywców jest wykorzystywanych przez po¶redników i czêsto nie otrzymuje uczciwego wynagrodzenia za wydobyte przez siebie z³oto. Dziêki do³±czeniu do systemu Fairtrade i uzyskaniu bezpo¶redniego dostêpu do rynku z³ota na godziwych i stabilnych warunkach, organizacje zrzeszaj±ce drobnych wydobywców bêd± mog³y inwestowaæ w ulepszenie technologii wydobywczych oraz w polepszenie warunków pracy w prowadzonych kopalniach. Z kolei ¶rodki uzyskane z premii Fairtrade umo¿liwi± im realizacjê projektów spo³ecznych zwi±zanych z ochron± zdrowia, edukacj±, ekologi± oraz rozwojem nowych ¼róde³ dochodów.
Autor: Krzysztof Kamieniak